De pilot, uitgevoerd door Hogeschool Van Hall Larenstein in opdracht van Overijssel Boert Duurzaam, onderzocht dertien paardenbedrijven. De resultaten zijn veelbelovend: de sector draagt aanzienlijk bij aan natuur en landschap, maar krijgt daar momenteel nog weinig erkenning voor.

Sterke prestaties, weinig erkenning

Volgens dr. Inga Wolframm, lector Duurzame Paardenhouderij, vallen paardenbedrijven nu vaak buiten de boot bij officiële beloningsstructuren. "Dat is jammer, want de sector doet al ontzettend veel voor het platteland," aldus Wolframm.

De cijfers uit de pilot onderbouwen dit. Op gebieden als stikstofbalans, ammoniakemissie, bodemkwaliteit en weidegang scoren de deelnemende paardenhouders gemiddeld zelfs hoger dan de strengste normen in de melkveehouderij. Onderzoeker Judi Groote vult aan: “Tijdens de bedrijfsbezoeken zag ik hoeveel ondernemers al doen. Vaak veel meer dan ze zelf beseffen.”

Maatwerk in plaats van gemiddelden

Hoewel de resultaten positief zijn, is er ook een verbeterpunt: de huidige rekenmethode is nog te grof. Nu wordt er vaak gekeken naar sectorgemiddelden, waardoor de nuance verloren gaat.

  • De uitdaging: Een manege heeft een heel andere bedrijfsvoering dan een fokkerij of een zorgboerderij.

  • De oplossing: Er is een systeem nodig dat kijkt naar het individuele bedrijf. Ondernemers moeten zelf aan de knoppen kunnen draaien om hun prestaties te verbeteren en hiervoor beloond te worden.

Onzichtbaar 'groen' potentieel

Opvallend is dat paardenhouders op papier soms laag scoren op natuurbeheer, terwijl de werkelijkheid anders is. Veel stallen beheren prachtige landschapselementen, maar omdat zij de weg naar officiële subsidieregelingen (zoals ANLb) vaak niet weten te vinden, worden deze prestaties niet formeel geregistreerd. Hier ligt een enorme kans om de werkelijke waarde van de sector zichtbaar te maken.

De volgende stap: Landelijke uitrol

Dankzij een nieuwe subsidie van de Provincie Overijssel gaat het onderzoeksteam de KPI-methodiek nu verfijnen. Het doel is een systeem dat recht doet aan de diversiteit van de sector.

Hoewel de pilot in Overijssel startte, kijkt het team al verder. De uitdagingen voor paardenhouders zijn immers overal in Nederland hetzelfde. Landelijke opschaling is dan ook de logische volgende stap om de paardenhouderij definitief een plek te geven in het duurzaamheidsbeleid.