Een brede coalitie van organisaties uit landbouw, visserij, jacht, recreatie en de hippische sector trekt aan de bel over de Europese Natuurherstelverordening (NHV). Volgens de betrokken partijen dreigt in Nederland een opeenstapeling van natuurplannen, analyses en doelensystemen die ondernemers opnieuw in onzekerheid kan brengen. In een gezamenlijke brief aan staatssecretaris Rummenie vragen zij het kabinet om heldere keuzes en beter samenhangend beleid, om te voorkomen dat natuurmaatregelen onuitvoerbaar worden en juridisch kwetsbaar blijken.
Die zorgen werden extra zichtbaar tijdens een informatiebijeenkomst van het ministerie van LVVN in oktober in Utrecht, waar werd gesproken over de gevolgen van de NHV. Daar bleek volgens de organisaties dat belangrijke uitgangspunten nog onvoldoende zijn uitgewerkt. Ondernemers die dagelijks werken met dieren, grond en buitenruimte – waaronder hippische bedrijven – krijgen mogelijk te maken met nieuwe verplichtingen, terwijl het begrip ‘natuurherstel’ nog niet scherp is afgebakend. Ook de manier waarop doelen worden vastgesteld en gemeten, roept vragen op, net als de consequenties voor vergunningverlening, investeringen en bedrijfsontwikkeling.
De sectoren herkennen in de huidige aanpak een patroon dat zij eerder zagen bij het stikstof- en Natura 2000-dossier: ambitieuze doelstellingen zonder duidelijke kaders, beperkte aansluiting op bestaand beleid en een onderschatting van de gevolgen voor de praktijk. Destijds leidde dat tot stilgevallen vergunningtrajecten, uitgestelde plannen en langdurige onzekerheid in het buitengebied. Ook hippische ondernemers ondervonden daarvan directe impact, en vrezen dat het natuurbeleid nu opnieuw in dezelfde richting beweegt.
Volgens de coalitie wordt de situatie extra complex door het samenspel van meerdere beleidslijnen en instrumenten. Naast de Natuurherstelverordening gaat het om de Vogel- en Habitatrichtlijn, nieuwe natuurdoelanalyses, het actualiseren van Natura 2000-doelen, mariene gebiedsplannen, beheerplannen van terreinbeheerders en verschillende beleidsagenda’s. Die optelsom zou het risico vergroten op overlappende regels, tegenstrijdige verplichtingen en verdere juridisering. Daarmee komt de uitvoerbaarheid voor ondernemers steeds meer onder druk te staan.
Tegelijkertijd waarschuwen de organisaties dat de stapeling van maatregelen kan leiden tot een verdere beperking van de beschikbare ruimte voor land- en watergebruik, terwijl het ecologisch rendement van bepaalde ingrepen volgens hen niet altijd voldoende is onderbouwd. Dat raakt niet alleen landbouw en visserij, maar ook recreatie en hippische bedrijven, die in veel regio’s een rol spelen in landschapsbeheer, economische activiteit en de leefbaarheid van het platteland.
Drie punten die volgens de sectoren nu nodig zijn
In hun oproep aan de staatssecretaris vragen de organisaties om duidelijke regie vanuit de overheid en een aanpak die herhaling van eerdere dossiers voorkomt. Ze willen dat expliciet wordt gemaakt hoe de Natuurherstelverordening zich verhoudt tot bestaand natuurbeleid, zodat ondernemers niet opnieuw terechtkomen in een wirwar van overlappende eisen.
Daarnaast pleiten zij voor concreet omschreven, haalbare doelen. De coalitie vindt dat vooraf helder moet zijn wat ‘natuurherstel’ inhoudt, welke ecologische effecten worden nagestreefd en hoe die effecten meetbaar worden gemaakt. Alleen dan ontstaat er volgens hen voldoende zekerheid voor ondernemers om te blijven investeren.
Tot slot benadrukken de betrokken partijen dat uitvoerbaarheid geen sluitstuk mag zijn, maar het vertrekpunt. Praktijkervaring moet vroeg in het proces worden meegenomen, om te voorkomen dat ambities later moeten worden gerepareerd of vastlopen in vergunningprocedures. Als die uitvoerbaarheid ontbreekt, waarschuwen zij, ontstaat niet alleen vertraging in economische ontwikkeling, maar ook in het behalen van natuurdoelen zelf.
Aan het initiatief nemen onder meer LTO, Agractie Nederland, NAV, de Nederlandse Vissersbond, de Koninklijke Nederlandse Jagersvereniging, HISWA-RECRON en de FNRS deel. Vanuit de hippische sector benadrukt de FNRS dat duidelijke, samenhangende en uitvoerbare natuurdoelen cruciaal zijn voor vergunningverlening, investeringszekerheid en de continuïteit van bedrijven in het landelijk gebied.